درحالی که دونالد ترامپ به خبرنگاران گفته بود انتظار داشته باشند تا روز دوشنبه توافقی با رژیم ایران حاصل شود و سپس مهلت آتشبس را ۲۴ ساعت تا روز چهارشنبه تمدید کرد، مقامات تهران هنوز حضور در مذاکرات اکسیوس مینویسد، ترامپ میخواهد جنگ بر اساس شرایط خودش پایان یابد. اما کمتر از ۲۴ ساعت مانده به پایان آتشبس، طرفین تاکنون نتوانستهاند بر سر برگزاری یک نشست به توافق برسند. بنابراین، جنگ ممکن است در آستانه گسترشی بزرگ قرار داشته باشد.
اکسیوس مینویسد، ترامپ و تیمش اکنون در حال بررسی این هستند که یک کارزار نظامی تازه چگونه خواهد بود، از جمله اینکه آیا تلاش برای تصرف جزیره راهبردی خارگ انجام شود یا نه.
ترامپ گفته بود کارزار بمباران که از ۲۸ فوریه آغاز شد ظرف شش هفته به پایان میرسد و به این ضربالاجل پایبند ماند. اما به گفته مقام مطلع، این ممکن است «فقط مرحله اول» بوده باشد.
او گفت: «اکنون در مرحله دوم هستیم. اینکه مرحله سوم بمباران بیشتر باشد یا یک توافق صلح، به ایرانیها بستگی دارد.»
با این حال اکسیوس مینویسد، هنوز پنجرهای برای دستیابی به توافق، دستکم برای تمدید آتشبس، وجود دارد.
ترامپ هفته گذشته از نزدیک بودن توافق با تهران سخن گفت و عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد تنگه «کاملا باز» است و بازارهای جهانی با خوشبینی واکنش نشان دادند.
اما طی ۲۴ ساعت، وضعیت دوباره تا آستانه جنگ پیش رفت.
چند ساعت پس از اعلام باز بودن تنگه از سوی عراقچی در روز شنبه، سپاه پاسداران به نفتکشهایی که قصد عبور داشتند شلیک کرد.
مقامهای آمریکایی این اقدام را نشانهای از شکاف میان محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، و احمد وحیدی، فرمانده سپاه، دانستند.
یک مقام ارشد دولت آمریکا گفت: «فکر میکردیم با افراد درست مذاکره میکنیم و به ترکیبی از توافقها رسیده بودند که میشد اعلام کرد. اما اتفاقی که افتاد این بود که تیم رژیم ایران برگشت و سپاه و این گروهها گفتند نه، شما از طرف ما حرف نمیزنید.»
او افزود: «اکنون در آنجا شکاف میان این جناحها وجود دارد و ما نمیدانیم کدام طرف پیروز میشود. امیدواریم تیمی که با آن مذاکره کردیم پیروز شود.»
یک مقام دیگر آمریکایی نیز به اکسیوس گفت: «ما مطمئن نیستیم چه کسی در آنجا تصمیمگیر است و خودشان هم مطمئن نیستند. این موضوع باید روشن شود.»
روز یکشنبه، ۲۴ ساعت بعد، آمریکا با شلیک و توقیف یک کشتی باری با پرچم جمهوری اسلامی در خارج از تنگه، در خلیج عمان، تنش را افزایش داد.
سوی دیگر ماجرا، اظهارات متناقض هم ادامه دارد.
به گزارش اکسیوس، در حالی که مذاکرهکنندگان ترامپ پیشنهاد آزادسازی ۲۰ میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده ایران در ازای ذخایر اورانیوم و همچنین توقف موقت غنیسازی را مطرح کرده بودند، ترامپ بهاشتباه به چند خبرنگار گفت رژیم ایران با کنار گذاشتن این ذخایر و غنیسازی موافقت کرده و نیازی به آزادسازی این داراییها نیست.
وقتی مذاکرات دچار تنش شد، او مجموعهای از اظهارات متناقض درباره اینکه چه کسی از تیمش به پاکستان خواهد رفت و چه زمانی، مطرح کرد: ابتدا گفت ونس نمیرود، سپس گفت میرود، بعد گفت در راه است و بعد گفت نیست. در همین حال، تهران موضع مشخصی اتخاذ نکرد.
ترامپ در کنار سخنانش درباره نزدیک بودن توافق، تهدیدهایی نیز درباره نابودی پلها و نیروگاههای ایران در صورت عدم دستیابی به توافق مطرح کرد.
به نوشته اکسیوس، تهران گمان میکرد این هدف واقعی اوست و دیپلماسی پوششی برای یک حمله غافلگیرانه است.
اکسیوس مینویسد، میانجیهای پاکستان در تلاشاند روند را به مسیر بازگردانند و پیشنهادها را میان دو طرف منتقل کنند.
به گفته یک مقام ارشد، پیشنویس جدید موضوعاتی مانند «تحریمها، غنیسازی، پول، مواد هستهای و آینده» را در بر میگیرد.
این در حالی است که رژیم ایران در هیچ مقطعی با کنار گذاشتن دائمی غنیسازی موافقت نکرده است. به گفته این مقام، گزینهها از «ساخت سلاح هستهای نخواهیم کرد» تا «در کشور خود غنیسازی نمیکنیم» یا «برای ۵، ۱۰ یا ۱۵ سال هیچ فعالیتی انجام نمیدهیم» در نوسان بوده است.
در حالی که ترامپ اصرار دارد چنین نخواهد کرد، مقامهای دولت میگویند او احتمالا در صورت دستیابی به توافق مناسب، داراییهای ایران را آزاد خواهد کرد. یکی از آنها گفت دولت ایران «ورشکسته» است و افزود: «آنها پول میخواهند، دسترسی به پول خودشان را میخواهند و خواهان رفع تحریمها هستند.»
او افزود: «ما میخواهیم برخی اهرمها را حفظ کنیم، بهویژه درباره غنیسازی آینده و باز شدن تنگه و شاید دستیابی به مواد هستهای. اما همچنان آمادهایم خودمان هم این مواد را به دست آوریم.»
این در حالی است که تیم ترامپ معتقد است رژیم ایران تحت فشار اقتصادی شدید ناشی از محاصره قرار دارد.
یک مقام گفت: «فکر میکنیم آنها نمیتوانند این وضعیت را تحمل کنند. ویرانی اقتصادی واقعی است. ایرانیها مقاوم و صبورند، اما این وضعیت بسیار سنگین است.»
او افزود: «ما خوشبین هستیم، اما شاید بازه زمانی بیش از حد خوشبینانه باشد. به همین دلیل بحث اقدامات موقت اقتصادی مانند باز کردن یک مسیر در تنگه مطرح شده است.»
او ادامه داد: «تا اینجا به نقطهای نرسیدهاند که دونالد ترامپ بگوید انجامش دهید. و هنوز به جایی نرسیده که بگوید این مذاکرات با سوءنیت است و باید بمباران را آغاز کنیم.»
